Zo'n 25 leden en een paar gasten hesen zich in een comfortabele autobus om anderhalf uur later in Xativa aan te komen. Onze Spaanse gids Sergio met Nederlandse vader vertelde ons onderweg al in prima Nederlands dat Ibi de speelgoedstad van Spanje is, marmer de economische kurk waar deze regio op drijft en ijs en turron in combinatie met chocola Xixona beroemd maken. In Xativa aangekomen eerst natuurlijk even aan de koffie om daarna een rondje om de Basilica de Santa Maria te lopen. Voordat de Moren deze streek bezetten was Xativa een bisdom. Toen Jaime I in 1244 de Moren hier verdreef bouwden de Christenen op de fundamenten van een moskee een grootse kathedraal - althans dat was hun bedoeling. De heilige stoel besliste echter dat Xativa als 2e stad van het koninkrijk Valencia die eer niet te beurt viel en zodoende werd het een imposante basiliek. Hij is nog steeds niet voltooid, want er ontbreekt een klokkentoren. Maar het interieur straalt grootsheid uit. Voor de kerk twee bronzen beelden van de allereerste niet-Italiaanse paus Calixtus en zijn neef paus Alexander VI uit de beruchte familie Borja ( in Italiaans Borgia), die in Xativa geboren zijn. Vriendjespolitiek en intriges rond de zoons en dochter van deze paus waren zo rond 1400 heel gewoon. We liepen nog langs diverse herenhuizen, een 13e eeuws hospitaal met een opvallende gevelversiering en een Franciscaner klooster, wiens muur de vroegere stadsgrens vormde. Vervolgens stapten we in een treintje, dat ons met veel gehobbel en kabaal over de keitjes door Xativa een sight-seeing tour gaf om halverwege de citadel te eindigen. Voor wie geen idee had nog een klim naar de top te maken was er een extra koffiestop op een terrasje in de zon. Wie wel de vele treden omhoog bedwong werd beloond met een fantastisch uitzicht. Geen wonder dat de Iberiers dit al als uitkijkpost gebruikten. Vervolgens werd het rond 200 voor Christus door de Phoeniciers, die het Iberisch schiereiland ten zuiden van de Ebro beheersten, voorzien van een fort. De Punische veldheer Hannibal woonde er met zijn Spaanse vrouw uit Jaen voordat hij met 37 olifanten de Alpen over trok. De Romeinen namen het in toen hij zijn hielen lichtte. De beroemde Via Augusta vanuit Rome naar het binnenland van Hispania loopt langs de Basiliek, te zien aan het naambordje op de muur. De Romeinen noemden deze strategische plaats Saetabis. Na de strijd met de Visigoten verloren te hebben, moesten die op hun beurt in de 8e eeuw de heerschappij aan de Moorse invasie overdragen. Deze bouwden een nieuwe vleugel aan het kasteel en beveiligden de toegang met muren. In de 13e eeuw beleefde het zijn laatste veldslag toen de Moren verdreven werden. In het kasteel is nog een zaal met het interieur van de Borja's te zien, verder is er veel verwoest. Na nog vele trappen beklommen te hebben konden we een kijkje nemen in een donker hol. In de 14e en 15 e eeuw was dit de gevangenis van vele overwonnen koningen, zoals van Mallorca, Sardinie, Sicilie, Aragon en edelen uit Napels en Tunis. Ook Napoleon speelde er in 1812 de baas. Na de inspanning van weer vele trappen afdalen, stond er een geslaagd 4-gangen menu op ons te wachten. Met als voorproefje grote kannen bier, maar wijn en water kon ook. Het middagprogramma bracht ons naar een bierbrouwerij. Mijn voorstelling daarvan was een oud gebouw met erin koperen ketels en een doordringende geur. Echter niets van dat al! Twee "drinkebroers" kregen 8 jaar geleden het idee om van zeewater ambachtelijk bier te brouwen. Na een paar mislukte pogingen werd het zeewater gefilterd en naast gerst, hop, gist en suiker nog wat speciale ingrediŰnten toegevoegd. Zes jaar geleden werd een moderne loods neergezet en roestvrij stalen ketels met 1m doorsnee en 2 m hoog ge´nstalleerd. Hierin wordt gedurende twee weken de vloeistof aan het gistingsproces overgelaten. Hoe meer suiker, hoe hoger het alcohol percentage. Daarna wordt het overgeheveld naar een kleiner vat voor rijping van een paar uren. Het moderne fabriekje La Socarrada levert onder deze naam een specialiteit met honing en rozemarijn en heeft daarmee diverse prijzen gewonnen. Wij kregen een aantal verschillende biersmaken te proeven. Toch jammer dat het zulke kleine glaasjes waren! Al met al een zeer geslaagde dag met prachtig weer en een gezellige groep. Dank aan de organisatoren Johan en Els. (voor meer foto┤s, zie onze website)

Ria de Haan
Dagexcursie naar Xativa op 21 november 2017